Wymiana opon na zimowe: kiedy zmienić opony w Polsce i za granicą

Polscy kierowcy nie mają ustawowego terminu, w którym trzeba zmienić opony na zimowe. Inaczej jest u wielu sąsiadów: w Czechach, na Słowacji, w Austrii czy w Niemczech za jazdę na niewłaściwym ogumieniu można dostać mandat. Poniżej zebraliśmy, co mówią przepisy w kraju i za granicą, żeby łatwiej było zdecydować, kiedy umówić się do wulkanizatora.

W Polsce wymiana opon na zimowe nie jest obowiązkowa, ale policja ją zaleca

Zgodnie z informacjami policji w Polsce nie ma obowiązku wymiany opon na zimowe. Nikt nie ukarze więc kierowcy tylko dlatego, że w grudniu ma założone opony letnie. Policja jednak wyraźnie zaleca, żeby przed zimą zmienić opony na zimowe. Wymiana opon jest więc w Polsce decyzją kierowcy, a nie przymusem prawnym, ale rozsądnie jest jej nie odkładać.

W praktyce wiele osób zmienia ogumienie, gdy robi się zimno i pojawiają się pierwsze przymrozki. Warto zmieniać opony z wyprzedzeniem, zanim wszyscy w tym samym tygodniu ruszą do warsztatu. Montaż opon zimowych zajmuje niewiele czasu, a kolejki w szczycie sezonu bywają długie. Jeśli więc pytasz, kiedy wymienić opony na zimowe, najprostsza odpowiedź brzmi: zanim na drogach pojawi się śnieg i lód.

Opony zimowe są bezpieczniejsze, bo lepiej działają w niskich temperaturach i na śniegu

Różnica między oponami letnimi a zimowymi nie jest kwestią marketingu. Według policji opony zimowe lepiej działają w niskich temperaturach i zapewniają lepszą przyczepność na śniegu. Opony różnią się przede wszystkim mieszanką gumową i bieżnikiem. Mieszanka gumowa opon letnich twardnieje w chłodzie, przez co opona gorzej trzyma się nawierzchni. Opona zimowa zachowuje elastyczność w niskiej temperaturze, a jej wzór bieżnika lepiej radzi sobie ze śniegiem i błotem pośniegowym.

Dzięki temu łatwiej uniknąć niebezpiecznych sytuacji na drodze, takich jak poślizg na zakręcie czy wydłużona droga hamowania. Kto chce jeździć na oponach dopasowanych do warunków na drodze, ten jesienią zakłada ogumienie zimowe, a wiosną wraca z zimowego na letni zestaw. Nie warto natomiast jeździć na oponach zimowych przez cały rok: zostały zaprojektowane do chłodu, a nie do upałów.

Czy opony całoroczne zastąpią zmianę opon na zimowe?

Na rynku dostępne są opony sezonowe oraz opony wielosezonowe, nazywane też oponami całorocznymi. Ogumienie całoroczne pozwala uniknąć dwóch wizyt w warsztacie w roku, ale jest kompromisem między właściwościami opon letnich i zimowych. Jeśli planujesz wyjazd za granicę, sprawdź, czy wybrane opony spełniają wymagania danego kraju, np. czy mają wymagane oznaczenie i odpowiedni bieżnik. O tym, jak wybierać opony do auta służbowego, warto pamiętać także przy umowie, o której piszemy w tekście leasing samochodu dla firmy.

Zmiana opon na zimowe przed wyjazdem do Czech i na Słowację jest konieczna w określonych terminach

Czechy i Słowacja to kraje, przez które Polacy często przejeżdżają lub do których jadą na narty. Według zestawienia serwisu konsumenckiego UOKiK w Czechach od 1 listopada do 31 marca opony zimowe są wymagane, gdy na drodze jest śnieg, lód lub oblodzenie albo można się ich spodziewać. Obowiązek zależy więc od warunków, ale przy zimowej aurze trzeba go traktować poważnie.

Czeskie przepisy określają też głębokość bieżnika. Wymagane jest minimum 4 mm dla opon zimowych w samochodach osobowych, a w pojazdach powyżej 3500 kg co najmniej 6 mm. Opona z mocno startym bieżnikiem może zatem nie spełniać norm, nawet jeśli formalnie jest zimowa.

Na Słowacji, jak podaje GDDKiA w poradniku o zimowych wyjazdach, opony zimowe są obowiązkowe od 15 listopada do 15 marca. Kto w tym czasie jedzie na południe, powinien wcześniej zmienić opony, żeby nie ryzykować problemów podczas kontroli.

W Austrii i Niemczech brak opon zimowych grozi mandatem

W Austrii od 1 listopada do 15 kwietnia opony zimowe są obowiązkowe, gdy wymagają tego warunki pogodowe. Minimalna głębokość bieżnika opon radialnych wynosi tam 4 mm. Kary są dotkliwe: według GDDKiA mandat za brak opon zimowych w Austrii może wynieść do 5000 euro (dane z 2020 r.).

W Niemczech zasady są nieco inne. Opony zimowe muszą mieć co najmniej 1,6 mm bieżnika i być założone na wszystkie 4 koła, więc nie wystarczy wymienić opony tylko na jednej osi. Opony zimowe wyprodukowane po 31 grudnia 2017 r. muszą mieć symbol alpejski. Starsze opony z oznaczeniem M+S, sprzed 2018 r., można było używać do 30 września 2024 r. Dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić datę produkcji opony i jej oznaczenia na boku.

Kierowca, który jedzie po Niemczech bez odpowiednich opon, płaci mandat od 60 do 120 € i dostaje 1 punkt karny. Przed dłuższą podróżą dobrze jest też zadbać o polisę, o czym piszemy w tekście ubezpieczenie turystyczne Europa.

Opony zimowe są obowiązkowe także w innych krajach Europy, ale w różnych terminach

Jeśli planujesz narty, ferie albo wyjazd służbowy, sprawdź terminy w kraju docelowym:

• Chorwacja: opony zimowe i wyposażenie zimowe są obowiązkowe od 15 listopada do 15 kwietnia.
• Szwecja: obowiązek trwa od 1 grudnia do 31 marca, a bieżnik musi mieć co najmniej 3 mm.
• Litwa: opony zimowe są obowiązkowe od 10 listopada do 1 kwietnia.
• Bułgaria: obowiązek obejmuje okres od 15 listopada do 1 marca.
• Szwajcaria: opony zimowe nie są obowiązkowe, ale zaleca się je od 1 listopada do 30 kwietnia.

Jak widać, obowiązek jazdy na oponach zimowych wygląda w każdym państwie inaczej. Najbezpieczniej jest zakładać opony zimowe przed wyjazdem, niezależnie od tego, czy w Polsce kierowcy już wymieniają opony na zimowe, czy jeszcze jeżdżą na letnich.

Brak opon zimowych za granicą może skończyć się wysoką grzywną

Przykład z polskiego sądu pokazuje, że to nie są teoretyczne zagrożenia. Z orzeczenia opublikowanego w portalu orzeczeń sądów powszechnych wynika, że w Norwegii w listopadzie 2015 r. polski kierowca ciężarówki dostał łączną grzywnę 6500 NOK, m.in. za brak opon zimowych.

Do tego dochodzą kary w innych krajach: w Austrii nawet do 5000 euro, w Niemczech od 60 do 120 € oraz punkt karny. Zmiana ogumienia z letniego na zimowe przed wyjazdem kosztuje zwykle mniej niż jeden taki mandat. Podsumowując:

1. W Polsce zmiana opon na zimowe nie jest obowiązkowa, ale policja ją zaleca.
2. Przed wyjazdem za granicę sprawdź terminy i wymagany bieżnik w danym kraju.
3. W Niemczech zwróć uwagę na symbol alpejski i komplet opon na wszystkich kołach.
4. Nie zwlekaj z wizytą u wulkanizatora do pierwszego śniegu.